جشن شهریورگان

شهریور روز از ماه شهریور چهارمین روز از شهریور ماه باستانی  برابر با 30 امرداد خورشیدی

همازور شهریور امشاسپند مینوی سروری و فرمانروای برتن و جان و روان و پیشرفتداد و دادگستری و گرامی‌داشت دارایی و سربلندی ایرانیان بیم (همازور دهمان).

نخست واژه شهریور را بررسی میکنیم: شهریور در اوستا خشتره و یریه  خوانده میشود که در زبان پهلوی خشتور  و در پارسی شهریور شده است.بخش نخست این واژه یعنی خشتره به چَم <معنی> قدرت و حکومت کشور است و واژه های شهر و شهریار از این واژه گرفته شده است.

بخش دوم  این واژه به چَم آرزو شده یا کشور خواسته شده می‌باشد این امشاسپند در عالم روحانی  نماد قدرت و نیرو  می‌باشد و در عالم جسمانی پاسبانی فلزات با اوست.زرتشتیان این جشن را نیز مانند دیگر جشنها با سپاس و نیایش به درگاه اهورمزدا آغاز و با جشن و سرور به پایان می‌رسانند.

از چگونگی برگزاری مراسم این جشن در ایران باستان نیز اخبار زیادی دردست نیست.اما از اخبارهایی که بر جا مانده جشن شهریورگان  برابر با زادروز <تولد> و روان شادی <مرگ> دو تن از کارسازترین و بزرگترین و پاک منش ترین  کسانی در آن زمان  می‌باشد: زادروز داراب و درگذشتن مانی.

در نسک «برهان قاطع» جلدسوم برگه 1316 از چهارم شهریور به نام روز زایش داراب نام برده است.با نگاه به اخبار های رسیده از تاریخ و شاهنامه‌ی دلاور مرد توس پیرتوسی <فردوسی> و دیگر نسکهای ارزشمند تاریخی و گزارشات تاریخ نگاران ایرانی و یونانی در باره بزرگ مرد ایران کوروش بزرگ میتوان  منش داراب را به کوروش نزدیک دانست.

ممکن است برابر دانستن زایش کوروش یا داراب در روز شهریورگان که بر شهریاری قدرتمند و آرمانی و  شایسته برابر است  بازمانده ای از  شاهنشاهی شایسته بزرگ مردی راستین به نام کوروش در یاد و اندیشه های مردم ماندگار شده است.

از سویی دیگر در گزارشات وامقی ؛ ایرج ؛ نگاشته های مانویان در برگه 290 تا 293  شهریورگان را به نام روز درگذشت مانی یاد کرده اند.<مانی با شادی بزرگ و با خدایان روشنی ها و نوای چنگ پرواز کرد و به جاودانگی بازگشت و به نزد اهورمزدا چهار روز گذشته از ماه شهریور به روز شهریور  دوشنبه ساعت یازده در خوزستان و به شهر بیلاباد <گندی شاپور> که پرواز کرد به سوی دنیای همیشگی و جاودان>

از گزارشات بر جای مانده مانویان میتوان روز مرگ مانی یکی از بزرگترین جشنها بوده و همیشه آن را گرامی میداشتند و از آن بر میآید که روز مرگ مانی برابر با جشن <بِما / بِمو> بوده است.

چهارم خشتره ویریه جشن بزرگ شهریورگان میباشد و از سویی دیگر زادروز کوروش بزرگ یا جشن زادروز داراب نیز میباشد و از سویی دیگر سالروز درگذشت مانی دیگر پیام آور خردمند  آشتی خواه آریایی است.

گاهنبار پیته شهیم گاه

روز اشتاد تا روز انارم از ماه شهریور

این گهنبار از روز اَشتاد در ماه شهریور و با اجرای مراسم واژیَشت در محل آتشِ ورهرامِ هر شهر آغاز میشود و تا پایان ماه شهریور روز اَنارام ادامه دارد.پَیتَه‌شَهیم به چمپایان تابستان و جشن کشاورزی است؛ هنگامی که از دانه های کاشته شده در کشتزارها خرمن‌ها فراهم میگردد و بسیاری از میوه ‌ها از درختان چیده میشوند.در باور زرتشتیان این چهره؛ هنگام آفریده شدن زمین از سوی آفریننده می‌باشد.

برخی از زرتشتیان در این چَهره از گهنبار که پنج روز ادامه دارد؛گاهنبار خود را در خانه یا در تالار برگزار میکنند.در این آیین نیز موبدان آفرینگان گاهنبار می سرایند و کسانی که گهنبار دارند با فراهم کردن درون و میزد بخشی از درآمد سالیانه خود را به دیگران می‌بخشند.

روزهای نیایش همگانی (گاهان سرایی)

هر ماه زرتشتیان چهار بخش میباشد و دو بخش نخست دارای هفت روز میباشد و دو بخش دیگر دارای هشت روز میباشد.در این گونه بخش بندی روزهای نخست به نام آفریننده می‌باشدکه اینگونه می‌باشد اورمزد و دی‌بآذر و دی‌بمهر و دی‌بدین است .این روزها را روزهای نیایش همگانی و استراحت زرتشتیان میگویند.

فرجام یافت به شادی و پیروزی

به روز سی امردادماه 3748 باستانی

موبد مانترانو

Comments are closed.