مراسم یاد بود درگذشتگان در آیین بهی

زرتشتیان در هنگام خاکسپاری کالبد یک درگذشته به دنبال مرده با سکوت و آرامش حرکت میکنند و در پیشاپیش کالبد درگذشته، کسانی که کالبد را همراهی میکنند راه میروند و بزرگترین  شخص نزدیک به درگذشته در حالی که دستمال سبزی بر بازوی دست راست خود بسته است حرکت میکند این کار نشان آن است که زندگی در این خاندان تداوم خواهد داشت.
آتشدانی که بوی عطرآگین کُندر و چوب و سندل از آن برمیخیزد نیز در دست یکی از بازماندگان است که کمی جلوتر از تابوت حرکت میکند.
اکثر بانوان شرکت کننده در مراسم عود و شاخه های موُرد و شمشاد باخود میآورند.هنگامی که کالبد را به خاک سپردند مقداری آب بر روی خاک آرامگاه میپاشند سپس عودهای افروخته را با شاخه های سبز بر خاک آرامگاه میگذارند.
آنگام برای شادی روان درگذشته نیایش میکنند و در پایان جمله اوستایی ایریس تَنام اوروانو یَزه مَئیده یا اَشه اُونام فَره وَشَه یُو((به روان و فروهر پاک همه درگذشتگان درود باد)) بر زبان میآورند و سپس سه بار اَشم وُهو وهیشتَم اَستی اُوشتا اَستی اُوشتا اَهمایی هیَت اَشایی و هیشتایی اَشِم میخوانند

روز سوم

روز سوم جدایی درگذشته از جهان مادی مراسمی برای یاد او برگزار میشود که در شهرهای بزگ در آدریان یا آتشکده برگزار می کنند.خویشان و آشنایان برای دیدار از بازماندگان شرکت میکنند موبد با لباس سپسد حضور دارد و قسمتهایی از اوستا را می سرایند.قهوه و نبات در کنار سفره ی مراسم درگذشته وجود دارد هر شخص به هنگام ورود یا پس از این که شادی را برای روان درگذشتگان آرزو میکند به هنگام خارج شدن مقداری قهوه یا تکه ای از بلور نبات بر میدارد و در دهان خود میگزارد.
در شهر یزد و روستاهای مجاور آن زرتشتیان مراسم سوم درگذشتگان خود را درخانه برگزار میکنند پس از این که کالبد مرده را از خانه خارج کردند محل قرار داشتن جسد مرده برای آخرین بار در خانه را تمیز می کنند و گل سفید حل شده در آب می پاشند.به دیوار بیرون خانه و پِسکَم مَس نیز مخلوط گل سفید و آب پاشیده می شود.
در پسین روز سوم،خویشان و آشنایان به خانه در گذشته می آیندآن ها به ویژه بانوان شاخه هایی از گیاه مورُد سبز و نیز عود را با خود می آورند و در پسکم مس یعنی محل ویژه ی مراسم دینی می گذارند و باور دارند که رنگ سبز رنگ زندگی و بالندگی است و با این شیوه زندگی خرم را برای بازماندگان و شادی را برای روان در گذشتگان آرزو می کنند.
موبد نیز با هماهنگی قبلی و در زمانی تعیین شده در مراسم سوم شرکت می کند او بخش هایی از کتاب خرد اوستا را برای شادی روان در گذشته و به نام او می خوانند.

مراسم روز چهارم

زرتشتیان به ویژه اهالی ساکن در شهر و روستاهای یزد پیش از آغاز سپسده دم روز چهارم در خانه ی در گذشته گرد می آیند در این مراسم مردان و جوانان بیشتر شرکت می کنند.
موبد اوستای گاه اُشَهِن را در حضور ساکت و معنوی شرکت کنندگان زن و مردی که کلاه و روسری سفید بر سر دارند می خواند هنگامی که سپیده دم آغاز می شود دهموبد از شرکت کنندگان می خواهد نت رو به سوی روشنائی که نماد آن در پسکم قرار دارد نخست برای تنرستی و دیرزیوی خود و سپس برای شادی روان در گذشته نیایش کنند پس از نیایش که با سرودن اوستای کشتی همراه است موبد نیز بخش هایی از اوستا را در گاه هاون می سراید.زرتشتیان در باور سنتی خود عقیده دارند هنگامی که روان از تن جدا می شود پس از سه شبانه روز در سپیده دم بامداد روز چهارم از چینود پل عبور خواهد کرد.
اگر روان از آن شخص نیکوکار باشد از این گذرگاه مینوی به راحتی عبور خواهد کرد و در سرای نور و سرود  (گروثمان=بهشت) قرار خواهد گرفت و چنانچه روان مربوط به شخص گناهکار باشد از چینود عبور نخواهد کرد و در سرای سکوت و تاریکی خواهد ماند بهشت و دوزخ زرتشتیان حالت خاص و غیر عادی برای روان پس از مرگ است.
چنانچه شخصی از جهان در گذرد و فرزندی از خود به یادگار نداشته باشد در بامداد روز چهارم از سوی باشندگان و خویشان جوان یا نوجوانی به فرزندی او برگزیده می شود او پل گذار در گذشته نام داردو از این پس در نقش فرزند وارث زندگی و مسئول برگذاری مراسم های در گذشته خواهد بود.

مراسم سی روزه ،روزه،سال

زرتشتیان برای شادی روان در گذشتگان و خیرات همگانی پس از پایان بامداد روز چهارم در روز دهم و سپس روز سی ام و در هر ماه تا یک سال پس از تاریخ درگذشت شخص (روزه) نیز مراسمی همانند سنت های قبل دارند.
مراسم سال در گذشتگان تا سی سال ادامه میابد در مراسم یاد بود هر سال به یاد روان و فروهر شخص در گذشته خویشان و آشنایان حضور می یابند خوراکی های سنتی از قبیل نان ، سیرُگ ، سیر و سِداب ، حلوای سن ، حلوای شکر و … تهیه می شود موبد و دهموبد شرکت می کنند موبد با سرایش آفرینگان و بخش هایی از اوستا و شرکت کنندگان با نیایش خود به روان و فروهر در گذشتگان درود می فرستند.

به روز ۲۰ اردیبهشت برابر با رام روز از ماه اشاوهیشتا سال ۳۷۴۸  زرتشتی.

موبد مانترانو

Comments are closed.